Bộ Tài chính cho biết, Thông tư số 69/2016/TT-BTC được ban hành ngày 6/5/2016, quy định thủ tục hải quan đối với xăng dầu, hóa chất, khí xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập tái xuất, chuyển khẩu, quá cảnh; nguyên liệu nhập khẩu để sản xuất, pha chế hoặc gia công xuất khẩu xăng dầu, khí; dầu thô xuất khẩu, nhập khẩu và hàng hóa phục vụ hoạt động dầu khí.

Sau 10 năm thực hiện, các quy định tại Thông tư cơ bản ổn định, không phát sinh vướng mắc lớn. Tuy nhiên, Bộ Tài chính cho rằng một số quy định hiện quá chi tiết, mang tính kỹ thuật và không còn phù hợp với yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số cũng như việc ứng dụng máy móc, thiết bị trong công tác kiểm tra, giám sát hải quan.

Vì vậy, Bộ Tài chính đề xuất ban hành quy định mới theo hướng đơn giản hóa thủ tục, tăng ứng dụng công nghệ và quản lý rủi ro, đồng thời giảm việc phụ thuộc vào giám sát trực tiếp của công chức hải quan.

Xăng dầu không đạt chất lượng có thể phải tái xuất hoặc tái chế

Theo dự thảo, thủ tục hải quan đối với xăng dầu, nguyên liệu pha chế xăng dầu nhập khẩu, xuất khẩu và kinh doanh tạm nhập tái xuất về cơ bản tiếp tục thực hiện theo các quy định chung tại Thông tư số 38/2015/TT-BTC, được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 39/2018/TT-BTC và Thông tư số 121/2025/TT-BTC.

Đối với kiểm tra nhà nước về chất lượng, xăng dầu và nguyên liệu pha chế xăng dầu thuộc Danh mục hàng hóa rủi ro cao phải thực hiện kiểm tra chất lượng theo quy định.

Trường hợp quy chuẩn kỹ thuật tương ứng yêu cầu lấy mẫu để đánh giá sự phù hợp, việc lấy mẫu phải được thực hiện trước khi bơm hàng từ phương tiện vận chuyển vào bồn, bể.

Nếu lô hàng đạt yêu cầu chất lượng nhập khẩu, hàng hóa được thông quan, giải phóng theo quy định.

Nếu lô hàng không đạt chất lượng, hàng hóa được xử lý theo hướng tái chế hoặc tái xuất. Trường hợp lô hàng không đạt chất lượng đã được bơm chung với lượng hàng có sẵn trong bồn, bể thì toàn bộ lượng hàng trong bồn, bể phải được xử lý tái xuất hoặc tái chế.

Các hành vi vi phạm liên quan đến lô hàng không đạt chất lượng nhập khẩu được xử lý theo pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan.

Linh hoạt hơn với xăng dầu tạm nhập tái xuất

Đối với hoạt động kinh doanh tạm nhập tái xuất xăng dầu và nguyên liệu pha chế xăng dầu, dự thảo cho phép thương nhân, khi chuyển tiêu thụ nội địa hoặc tái xuất, được sử dụng xăng dầu, nguyên liệu cùng chủng loại có sẵn tại kho khác thuộc chính thương nhân đó, với điều kiện kho đã được cơ quan hải quan công nhận đủ điều kiện tập kết, kiểm tra, giám sát.

Đối với hàng tạm nhập, thủ tục hải quan được thực hiện tại Hải quan cửa khẩu nhập hoặc Hải quan nơi thương nhân có kho chứa hàng đáp ứng điều kiện giám sát hải quan.

Đối với hàng tái xuất, thủ tục được thực hiện tại Hải quan nơi đã làm thủ tục tạm nhập hoặc Hải quan nơi thương nhân có kho chứa hàng đủ điều kiện.

Trường hợp chuyển tiêu thụ nội địa, thương nhân thực hiện thủ tục tại Hải quan nơi đã làm thủ tục tạm nhập hoặc Hải quan quản lý kho chứa lượng hàng đề nghị chuyển tiêu thụ nội địa.

Đơn giản hóa thủ tục cung ứng xăng dầu cho tàu biển

Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là đơn giản hóa thủ tục đối với xăng dầu cung ứng cho tàu biển xuất cảnh.

Theo quy định trước đây, thương nhân phải cung cấp nhiều loại chứng từ ngoài hồ sơ hải quan như hợp đồng đại lý với doanh nghiệp cung ứng tàu biển, đơn đặt hàng của thuyền trưởng, định mức xăng dầu phục vụ hành trình quốc tế, cam kết và phiếu xuất kho.

Bộ Tài chính cho rằng trong điều kiện hiện nay, quy định về giám sát tàu biển đã được hoàn thiện hơn, nhiều thủ tục được thực hiện trên môi trường điện tử và cơ quan quản lý có thể khai thác dữ liệu dùng chung. Vì vậy, việc duy trì các yêu cầu quản lý quá chi tiết như trước đây không còn cần thiết.

Dự thảo đề xuất cho phép thương nhân lựa chọn xăng dầu cung ứng cho tàu biển xuất cảnh từ nguồn nhập khẩu, kinh doanh tạm nhập tái xuất hoặc sản xuất trong nước.

Việc giám sát bơm hàng từ bồn, bể lên phương tiện vận chuyển và từ phương tiện lên tàu biển được thực hiện theo nguyên tắc quản lý rủi ro, do cơ quan hải quan quản lý tại từng khu vực quyết định.

Trường hợp Hải quan quản lý bồn, bể khác với Hải quan quản lý cảng biển nơi tàu tiếp nhận xăng dầu, phương tiện vận chuyển phải được niêm phong và lập biên bản bàn giao giữa các đơn vị hải quan.

Trường hợp xăng dầu đã được cung ứng cho tàu biển xuất cảnh nhưng sau đó tàu chuyển đến một cảng khác tại Việt Nam hoặc phát sinh thêm chặng nội địa trước khi xuất cảnh, thương nhân phải làm thủ tục chuyển tiêu thụ nội địa đối với lượng xăng dầu sử dụng cho chặng nội địa.

Lượng xăng dầu này được xác định trên cơ sở định mức do thuyền trưởng, chủ tàu, đại lý chủ tàu hoặc người được ủy quyền kê khai và chịu trách nhiệm.

Đối với lượng xăng dầu tiếp tục sử dụng cho hành trình quốc tế, thương nhân thực hiện khai sửa đổi, bổ sung hồ sơ hải quan theo quy định.

Chuyển từ chứng từ giấy sang khai báo điện tử khi cung ứng cho tàu bay

Đối với hoạt động cung ứng xăng dầu cho tàu bay, Bộ Tài chính cũng đề xuất giảm chứng từ giấy và tăng trao đổi thông tin điện tử.

Theo quy định hiện hành, trường hợp doanh nghiệp giao nhận xăng dầu trước và đăng ký tờ khai hải quan sau, đối với từng lần giao nhận, thương nhân phải xuất trình chứng từ như hóa đơn bán hàng, phiếu xuất kho để cơ quan hải quan giám sát.

Bộ Tài chính đánh giá quy định này khiến doanh nghiệp phải làm việc với cơ quan hải quan theo từng lần giao nhận, phát sinh nhiều chứng từ giấy và chưa phù hợp với yêu cầu số hóa.

Theo dự thảo, trước khi bơm xăng dầu từ bồn, bể lên phương tiện vận chuyển, thương nhân sẽ thông báo cho Hải quan quản lý bồn, bể và Hải quan quản lý sân bay các thông tin về lượng xăng dầu cung ứng cho tàu bay theo mẫu điện tử quy định.

Chậm nhất vào ngày cuối cùng của tháng, thương nhân lập bảng tổng hợp chứng từ giao nhận hàng hóa và nộp cho cơ quan hải quan khi thực hiện thủ tục.

Trường hợp tàu bay đã được cung ứng xăng dầu để xuất cảnh nhưng sau đó thay đổi lịch trình, phát sinh chặng bay nội địa, thương nhân phải điều chỉnh thông tin cung ứng xăng dầu và thông báo cho cơ quan hải quan trước khi tàu bay khởi hành.

Thay đổi nơi làm thủ tục hải quan đối với dầu thô

Đối với dầu thô xuất khẩu, nhập khẩu, Bộ Tài chính đề xuất thay đổi địa điểm làm thủ tục hải quan.

Theo đó, thay vì thực hiện tại “Chi cục Hải quan thuận tiện” như trước đây, thủ tục sẽ được thực hiện tại cơ quan hải quan nơi quản lý cảng dầu khí ngoài khơi.

Bộ Tài chính cho rằng việc thay đổi này nhằm bảo đảm thuận lợi cho công tác kiểm tra, giám sát hải quan đối với hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu dầu thô.

glencode